สุนทรพจน์
โดย ศาสตราจารย์เองะขุ มาเอดะ

แสดงถวายแด่
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี



เนื่องในโอกาสเสด็จทรงเป็นประธานในพิธีสมโภชและสังวัธยายพระไตรปิฎกสากล
ณ พุทธสถานนิทไทยจิ Nittaiji เมืองนาโกย่า ประเทศญี่ปุ่น
12 กันยายน 2551

ขอพระราชทานกราบทูลทราบฝ่าพระบาท

ข้าพระพุทธเจ้ารู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่ง ที่มีโอกาสกล่าวหน้าองค์พระประธานในโบสถ์ของวัด นิทไทยจิ ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ ที่ได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหากษัตริย์แห่งประเทศไทย

เมื่อ 2,500 กว่าปีที่ผ่านมาสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ได้ประทานมรดกธัมมะ ซึ่งได้แก่ “พระธัมม์และพระวินัย” ไว้ให้เรา ซึ่งปัจจุบันนี้ได้กลายเป็นพระไตรปิฎกปาฬิในพระพุทธศาสนาเถรวาท ซึ่งเป็นสมบัติอมตะอันล้ำค่า หาใดเปรียบมิได้ของมนุษยชน

ในปี พ.ศ. 2438 (1893) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 5 แห่งราชวงศ์จักรีได้ทรงโปรดให้จัดพิมพ์พระไตรปิฎกปาฬิ อักษรสยาม และพระราชทานมาแก่สถาบันสำคัญต่างฯ ของประเทศญี่ปุ่น ซึ่งนับเป็นพระมหากรุณาธิคุณแก่พุทธศาสนิกชนในญี่ปุ่นเป็นล้นพ้นหาที่สุดมิได้ และในครั้งนี้ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี พระราชปนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็ทรงพระกรุณาเสด็จจาริกมาพระราชทานพระไตรปิฎกปาฬิ อักษรโรมัน ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าเป็นโครงการระดับชาติของประเทศไทย ซึ่งจัดพิมพ์ขึ้นโดยกองทุนสนทนาธัมม์นำสุข ท่านผู้หญิง ม.ล.มณีรัตน์ บุนนาค ในพระสังฆราชูปถัมภ์สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ให้แก่สถาบันสำคัญต่างๆ ของประเทศญี่ปุ่น อีกวาระหนึ่ง

เมื่อปีพุทธศักราช 2500 ได้มีการสังคายนาพระไตรปิฎกนานาชาติ ที่เมืองย่างกุ้ง ประเทศเมียนมาร์ และจัดพิมพ์ขึ้นเป็นพระไตรปิฎกอักษรพม่า แต่เป็นที่น่าเสียดายว่าไม่ได้มีการดำเนินการต่อเนื่องจากนั้น เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์ทางการเมืองในเมียนมาร์ แต่ในครั้งนี้กองทุนสนทนาธัมม์นำสุขฯ ในพระสังฆราชูปถัมภ์ฯ ได้จัดพิมพ์พระไตรปิฎกสากลอักษรโรมันขึ้นเป็นผลสำเร็จอย่างงดงาม โดยผ่านขั้นตอนการทำงานที่ยากลำบากมากมาย เป็นชุด 40 เล่ม ชื่อ “พระไตรปิฎกปาฬิ ฉบับมหาสังคายนาสากลนานานาชาติ พุทธศักราช 2500 อักษรโรมัน”

โครงการจัดพิมพ์พระไตรปิฎกสากลอักษรโรมัน นี้เป็นโครงการใหญ่ (เฉพาะด้านคอมพิวเตอร์) ใช้ผู้เชี่ยวชาญด้านคอมพิวเตอร์ 50 คนตรวจทานข้อบกพร่องทางการพิมพ์ (และใช้นักวิชาการสังวัธยายตรวจทาน) โดยการอ่านปาฬิถึง 3 ครั้ง เป็นเวลา 3 ปี โดยได้แก้ไขความบกพร่องต่างๆ และแก้ไขคำพิมพ์ผิดให้ถูกต้องตลอดพระไตรปิฎกปาฬิทั้งชุด 40 เล่ม ซึ่งมีจำนวน 2,708,706 คำ หรือจำนวน 20,606,104 อักษรโรมัน หลังจากอ่านเปรียบเทียบกับพระไตรปิฎกอีก 18 ชุด จนกลายเป็นพระไตรปิฎกฉบับสมบูรณ์แบบที่สุดของโลก ซึ่งเกิดจากความศรัทธาของชาวไทย และจะเป็นพระไตรปิฎกปาฬิฉบับมาตรฐานต่อไปในอนาคต เนื่องจากคงไม่มีผู้ใดสามารถจัดพิมพ์พระไตรปิฎกปาฬิที่สมบูรณ์กว่านี้ได้อีกแล้ว นับเป็นการทำให้ความฝันอันยาวนานของชาวพุทธทั่วโลกเป็นความจริงขึ้นได้ ด้วยการผนึกกำลังความสามารถของชาวไทยผู้นับถือพระพุทธศาสนาเถรวาท ข้าพเจ้าจึงขอแสดงความชื่นชมยินดีในความสำเร็จของโครงการนี้อย่างจริงใจ

ต่อจากนี้ไปผู้คนในประเทศต่างๆ ทั่วโลก คงจะได้ศึกษาวิจัยพระไตรปิฎกปาฬิอักษรโรมันนี้ รวมทั้งแปลเป็นภาษาต่างๆ ในสมัยพุทธกาล สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนผู้คนในแคว้นต่างๆ โดยใช้ภาษาท้องถิ่นของผู้คนเหล่านั้น เพราะฉะนั้นข้าพระพุทธเจ้าหวังว่าต่อไปนี้พระธัมม์คำสั่งสอนของพระพุทธองค์จะเผยแผ่ไปในบรรดาผู้คนมากมายหลายเชื้อชาติมากขึ้น และนำมาซึ่งสันติสุขของโลกในที่สุด

ข้าพระพุทธเจ้าได้เป็นผู้จัดตั้ง และเป็นนายก “สมาคมปาฬิศึกษาและการศึกษาวัฒนธรรมพุทธศาสนา” ซึ่งเป็นสถาบันทางวิชาการแห่งเดียวของประเทศญี่ปุ่น ที่มีสมาชิกเป็นนักวิชาการต่างๆ ในสังกัดมหาวิทยาลัยของรัฐ มหาวิทยาลัยพุทธศาสตร์ นักวิชาการบาฬีศึกษา ของประเทศญี่ปุ่น รวมทั้งนักวิชาการปาฬิศึกษาของยุโรป อเมริกา และเอเชีย และได้ทำการศึกษาวิจัยร่วมกันระดับนานาชาติอย่างจริงจังตลอดมา และนับว่าเป็นสถาบันที่จะได้รับประโยชน์มากที่สุดจากการพระราชทานพระไตรปิฎกสากลในครั้งนี้ จึงขอถือโอกาสนี้ขอบคุณ (ชาวไทย) แทนนักวิจัยทั้งประเทศญี่ปุ่น

ในสมาคมปาฬิศึกษาและการศึกษาวัฒนธรรมพุทธศาสนา มีนักวิจัยที่กำลังศึกษาพุทธศาสนาของประเทศไทยอยู่ด้วย และคาดว่าต่อไปคงมีผู้ประสงค์จะศึกษาวิจัยมากยิ่งขึ้น จึงหวังว่าจะได้รับความสะดวกในการแลกเปลี่ยนทางวิชาการต่อไป

ควรมิควรสุดแต่จะทรงพระกรุณา

ศาสตราจารย์เองะขุ มาเอดะ

Emeritus Professor Egaku Mayeda,
Founder and President of the Society for the Study of Pali and Buddhist Culture

แปลจากภาษาญี่ปุ่นเป็นภาษาไทย และอ่านถวายหน้าพระที่นั่ง
โดย อาจารย์ผุสดี นาวาวิจิต